Türkiye’de Psikiyatri Klinikleri : İstanbul Üniversitesi Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi

Psikiyatri’nin diğer tıp ve cerrahi branşlarla kesiştiği akademik alanı oluşturan Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi (Psikosomatik Tıp) son yıllarda Amerika’daki önde gelen kliniklerde vazgeçilmez bir birim haline gelmiştir. Psikospmatik Tıp (Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi) ABD’de 2003 yılından beri Amerikan Psikiyatri ve Nöroloji Kurulu (ABPN) tarafından akredite edilmiş bir yandaldır ve psikiyatri eğitimi üzerine (en az 4 yıl)  Psikosomatik  Tıp alanından 1 yıl eğitim alan psikiyatristler tarafından girilebilen bir sınav sonrasında “Psychosomatic Medicine Board certification” denilen ayrı bir belge alınabilir. ABD’de bu yandal uzmanlık eğitimine girebilmek için ABD içindeki akredite genel psikiyatri uzmanlık eğitimi veren kliniklerden (ACGME) birinde en a 4 yıl psikiyatri eğitimi almış olmak şartı vardır.

İstanbul Üniversitesi Konsültasyon-Liyezon Psikiyatri Bilim Dalı’nın tanıtan aşağıdaki yazıyı sunuyoruz. Yazı Medimagazin İnternet Portalı’nda 2008 yılında yayınlanmıştır. –TürkPsikiyatri |

 

Kliniklerimiz sayfamızın bu haftaki konuğu İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sedat Özkan

Kliniğinizin tarihçesini anlatır mısınız? 
İlk kez 1989 yılında İstanbul Üniversitesi (İÜ) İstanbul Tıp Fakültesi (İTF) Psikiyatri Anabilim Dalı bünyesinde, yüzyıla uzanan birikim ve deneyim içinde, psikiyatrideki gelişmeler doğrultusunda, “psikosomatik hastalıkları” psikosomatik tıp anlayışı içinde yorumlayan ancak bunlarla sınırlı kalmayan, psikiyatrik-psikososyal tıp anlayışı doğrultusunda, klinik, eğitim, araştırma objektifleri ile İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Birimi tarafımdan kurulmuştur. KLP’nin resmi olarak tanınması ve ayrı bir bilim dalı olarak kabul edilmesi de 1997’de gerçekleşmiştir. Bugün Türkiye’de KLP, klinik ve araştırma düzeylerinde heyecan verici ve hızla gelişen, gittikçe yaygınlaşan, kurumsallaşan bir bilim dalıdır.

Biriminizde kaç yıldır asistan eğitimi veriliyor? 
İlk kez anabilim dalımız bünyesinde psikiyatri uzmanlık eğitimi içinde liyezon psikiyatrisi eğitimi bilim dalımız kurulduğu 1989’dan bu yana, 6 ay süreli yerleşik rotasyon olarak gelişmiştir. Ayrıca 3 ay süreyle aile hekimleri de rotasyona katılmaktadır.

Akademik kadronuz kaç kişiden oluşuyor? 
Akademik kadroda benim dışımda Prof. Dr. Mine Özkan bulunmaktadır. Psikiyatride uzmanlık öğrencileri de 6 ayda bir rotasyonla değişmektedir. Şu anda Dr. Seda Şahin ve Dr. Zerrin Ağlağu asistan olarak bulunmaktadır.
Ülkemizde bir ilki başlatan, yapılandıran, geliştiren ve yaygınlaştıran bilim dalımızda, bu alanda eğitim almış, doktorasını tamamlamış bir psikiyatri hemşiresi (Dr. Hem. Nazmiye Kocaman Yıldırım) ve bir klinik psikolog (Dr. Psk. Nilüfer Alçalar), iki uzman psikiyatri hemşiresi (Uzm. Hem. Hikmet Sema Akkaş, Uzm. Hem. Arzu Aydoğdu) ve bir uzman klinik psikolog (Uzm. Psk. Dilek Anuk) ile multidisipliner hizmet verilmektedir.

Yardımcı personel durumunuz nedir? 
Bilim dalımızda yardımcı personel olarak bilim dalı sekreteri Nesrin Doğu, kayıt sekreteri Aşkın Çelik ve bir yardımcı personel İsmail Dal görev yapmaktadır.

İTF KLP Bilim Dalınızın işlevlerini tanıtır mısınız? 
Ekip anlayışı içinde yürütülen, klinik, eğitim ve araştırma hizmet ve uygulama alanları olarak özetlenebilir. Klinik Hizmet: Konsültasyon, liyezon, poliklinik ve tıbbi psikiyatrik ayaktan tedavi hizmetlerini içerir. Konsültasyon hizmetleri, genel hastanede yatarak tedavi gören hastaların hastalığının tanısı, hastanın ruhsal uyumu, davranış biçimi, tedavi ile ilgili yaşadığı güçlüklerde hastanın değerlendirilmesi ve hastaya yatağı başında psikiyatrik yardım sunulmasıdır. Bilim dalımızdan çeşitli nedenlerle psikiyatrik konsültasyonlar istenmektedir. İstenen konsültasyon, liyezon psikiyatrisi konsültan hekimi tarafından değerlendirilir ve rutin vizitlerde hastaların tedavi planları konsültasyon liyezon psikiyatrisi ekibi tarafından değerlendirilir. Konsültasyonlar en kısa zamanda değerlendirilmekle birlikte acil, günlük ve rutin öncelik sırası takip edilir. Geceleri nöbette genel hastanede yatan hasta için de acil konsültasyon istenebilmekte ve psikiyatri servisinde nöbet tutan psikiyatri uzmanlık öğrencisi konsültasyona cevap vermekte, ertesi gün konsültasyon liyezon psikiyatrisine devredilmektedir. Liyezon psikiyatrisi hizmetleri, bir klinik ile sürekli ve düzenli işbirliğini içerir. Rutin konsültasyon ve görüş bildirmenin ötesinde, somatopsişik, psikosomatik, psikososyal boyutları ile fiziksel hastalığı olan kişilerin tedavisinde, bakımında ortak hasta izlenmesine olanak sağlayan liyezon işbirliğinin, psikopatolojinin erken tanınmasında, engellenmesinde potansiyel değeri vardır. Fiziksel tedavi ve bakım ile ruhsal tedavi ve bakımın eş zamanlı, eş güdümlü sunumunu sağlar. Bu işbirliği hastaya yardımcı olurken, ilgili uzman ve ilgili servise katkı sağlamakta, iş yükünü azaltıp, işlevselliği arttırmakta, biyopsikososyal bakım anlayışını geliştirmekte, hasta ile tedavi ekibi arasında etkileşim sorunlarını kavramada geniş ölçüde yardımcı olmaktadır. İTF’de onkoloji, transplantasyon, meme cerrahisi, fizik tedavi, algoloji, diyabet, kadın doğum, hemodiyaliz birimlerinden, obesite polikliniğinden, uyku laboratuarından izlenen hastalar için düzenli ve sürekli eşgüdümlü psikiyatrik liyezon işbirliği sürdürülmektedir. Ayrıca poliklinik ve tıbbi psikiyatrik ayaktan tedavi hizmetleri vardır.

Kaç yatağınız var ve doluluk oranınız nedir? 
Genel hastanede yatan hastanın yatağı başında sürdürülen psikiyatrik değerlendirme, tedavi, psikososyal bakım dışında ileri psikiyatri hizmeti gerektiren hastalar için psikiyatri servisinde bulunan 5 yatak kullanılabilmektedir.

Yıllık poliklinik sayınız ortalama nedir? 
İstanbul Tıp Fakültesi bünyesinde psikiyatrik tıp hizmetlerinin kullanımı günümüzde yüzde 12-17’lere yükselmiştir. Yıllık konsültasyon sayısı 2 bin 500’e yaklaşmıştır. Poliklinikte ayaktan görülen hasta oranları da benzer şekilde artmış, 2007 yılında görülen hasta sayısı 2 bin 898’i bulmuştur. Bu oranlara liyezon psikiyatrisi kapsamında değerlendirilen ve tedavisi, takibi sürdüren hastalar dâhil değildir.

Eğitim programınız nedir? Uyguladığınız bir çekirdek eğitim müfredatınız var mı? 
Fiziksel hastalığı olan hastalara ve hasta ailelerine yönelik psikososyal eğitim, genel hastanede ve çeşitli kliniklerde tedavi ve bakım hizmetlerini yürüten hekim ve hemşirelere kendi uğraştıkları uzmanlık alanının psikiyatrisine ilişkin eğitimi ve bu alanda uzmanlaşmak isteyen ruh sağlığı elemanlarına yönelik psikiyatrik tıp eğitimini içermektedir. Fakülte, üniversite ve ulusal düzeyde toplantılar, kongreler, seminerler yürütülmektedir.

Psikiyatride uzmanlık eğitimi içinde asistanlara yönelik; ilk kez anabilim dalımız bünyesinde psikiyatri uzmanlık eğitimi içinde liyezon psikiyatrisi eğitimi devam etmektedir. Diğer hastane ve üniversitelerde çalışan psikiyatri uzmanlık öğrencisi, psikiyatri hemşirelerine ve psikologlara yönelik; haftalık eğitim seminerleri ve klinik programlar, mezuniyet sonrası eğitim kursları, ulusal ve uluslararası boyutta toplantı ve kongreler düzenlenmektedir. İTF tıp eğitiminde 5.yıl ders programında konsültasyon liyezon psikiyatrisi dersi verilmekte, 6. yıl psikiyatri aile hekimliği ders programında, konu kuramsal ve uygulamalı işlenmekte olup, her dönem tıp eğitimi alan öğrenciler eğitim ve klinik çalışmalara katılmaktadırlar. Ayrıca bilim dalımızda, 1993’ten bu yana İstanbul Üniversitesi bünyesinde Onkoloji Enstitüsü ile birlikte Psikososyal Onkoloji Yüksek Lisans programı yürütülmektedir.

Rotasyon uygulamalarınızı nasıl yapıyorsunuz? 
Bilim dalımız kurulduğundan bu yana, İTF’deki psikiyatri uzmanlık öğrencileri 6 ay süreli yerleşik rotasyon yapılmaktadır. Ayrıca 3 ay süreyle aile hekimleri de rotasyona katılmaktadır.

Kongrelere katılabiliyor musunuz? 
1990 yılından bu yana Ulusal Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Kongrelerini ve Mezuniyet Sonrası Eğitim Kurslarını düzenlemekteyiz. 2004 yılında Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi ve Psikosomatik Tıp Derneğini de kurduk. 8. Avrupa Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi ve Psikosomatik Tıp Kongresi (The 8th Annual Scientific Meeting of the European Consultation Liaison Psychiatry and Psychosomatics (EACLPP)), 8. Türk Ulusal Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi ve Psikosomatik Kongresi ile birleştirilerek, başkanlığımda İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Türk psikiyatrisi, kıtaları ve kültürleri birleştiren İstanbul’da Avrupa Kongresi’ne başkanlık yapmıştır. Bu gelişme, Türk psikiyatrisi için yeni ve ileri bir açılım olmuştur. Ayrıca, kongre bitiminde Avrupa Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi ve Psikosomatik Tıp Birliği Yönetim Kuruluna seçildim. Bu birlik, bu alandaki çalışmaları, araştırmaları, yayınları, eğitimi Avrupa düzeyinde organize eden resmi bir kuruluştur. Her yıl EACLPP, IPOS gibi KLP ve Psikoonkoloji ile ilgili kongrelere de konuşmacı olarak katılmaktayım.

Aranıza yeni katılacak asistanlara vermek istediğiniz bir mesaj var mı? 
Psikiyatrinin dünyada geldiği nokta, ülkemiz psikiyatrisi ihtiyaçları, ülkemiz tıp camiasının beklentileri ve bilim dallarımızın deneyimi bu alanın bir üst uzmanlık alanı (yan dal) olarak kurumsallaşmasını gerekli kılmaktadır. Böylece ülkemiz tıp, psikiyatri ve bilim topluluğuna yeni bir hizmet alanı eğitim standartlarıyla birlikte kazandırılmış olacaktır. Konsültasyon liyezon psikiyatrisi bir üst uzmanlık alanı olarak kurumsallaştıkça genel hastanede çalışan psikiyatri uzmanları uygulamalarının gerektirdiği eğitimi alacaklar, eğitimin gerekli kıldığı uzmanlaşma gerçekleşecektir. Üst uzmanlık alanı olarak tüm psikiyatri uzmanlarının KLP rotasyonuna katılması gerekliliği kaçınılmazdır.
Teşekkürler.
08-09-2008

Anabilim Dalında görev yapan akademisyen ve uzmanlar
Prof. Dr. Sedat Özkan
Prof. Dr. Mine Özkan
Dr. Hem. Nazmiye Kocaman Yıldırım
Dr. Psk. Nilüfer Alçalar
Uzm. Hem. Hikmet Sema Akkaş
Uzm. Hem. Arzu Aydoğdu
Uzm. Psk. Dilek Anuk

Asistanlar
Dr. Seda Şahin
Dr. Zerrin Ağlağu

 

kaynak : http://www.medimagazin.com.tr/clinics/tr-iu-istanbul-tip-fakultesi-psikiyatri-anabilim-dali-konsultasyon-liyezon-psikiyatrisi-bilim-dali-73-0-280.html

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir